PSYCHOACTIEVE MEDICATIE
Psychoactieve medicatie, zoals slaap- of kalmeringspillen, antidepressiva, antipsychotica en opioïde pijnstillers, beïnvloedt ons bewustzijn en gedrag. Zet in jouw organisatie in op een kwaliteitsvol beleid rond psychoactieve medicatie: maak problemen met psychoactieve medicatie bespreekbaar, help ze te voorkomen of aan te pakken als ze zich toch voordoen.
Wil je cliënten informeren en sensibiliseren over het gebruik van psychoactieve medicatie, dan kunnen volgende folders daarbij ondersteunen:
- In deze inventaris vind je als professional een overzicht van informatieve materialen en materialen waarmee je aan de slag kan in gesprek met een cliënt of om een preventie-activiteit uit te werken.
- Wat doen slaap- en kalmeringsmiddelen? Hoe verantwoord gebruiken? Wat kan er fout gaan? Hoe tot rust komen zonder deze middelen? Waarom is minderen of stoppen zo moeilijk? De folder Slaap- en kalmeringsmiddelen, de meest gestelde vragen geeft een antwoord.
- Met 'zware pijnstillers' bedoelen we concreet 'opioïde pijnstillers', zoals methadon, buprenorfine, tramadol, morfine, oxycodone en fentanyl. Zware pijnstillers maken deel uit van de behandeling van pijn. Ze kunnen lichamelijke en geestelijke pijn verlichten. Maar ze zijn niet zonder risico’s, veel mensen hebben er terecht vragen bij. De folder Zware pijnstillers, de meest gestelde vragen biedt informatie over het gebruik, de effecten en de risico's van opioïde pijnstillers. Ook afbouwen en stoppen komen aan bod.
- Antidepressiva maken deel uit van de behandeling van allerlei psychische klachten. Het zijn geen wondermiddelen, maar ze kunnen wel voor verlichting zorgen. Dat geeft ruimte om via therapie aan de dieperliggende problemen te werken. Maar antidepressiva zijn niet zonder risico’s. Veel mensen hebben er terecht vragen bij. In de folder Antidepressiva, de meest gestelde vragen vind je antwoorden op enkele veelgestelde vragen aan De Druglijn.
- Brochure ‘Wat je moet weten over psychoactieve medicatie’ geeft op een eenvoudige manier informatie over psychoactieve medicatie en is daarom op maat van mensen met een beperking, anders lerenden of mensen met een beperkte kennis van het Nederlands. Er is ook een fiche met extra achtergrondinformatie en tips beschikbaar voor begeleiders en voor familie van cliënten met een licht verstandelijke beperking.
- Een bundeling van de recentste cijfers over het gebruik van psychoactieve medicatie vind je hier.
- De federale campagne ‘Slaap- en kalmeermiddelen, denk eerst aan andere oplossingen.’ ondersteunt onder meer huisartsen en apothekers in hun dagelijkse praktijk.
- De federale campagne: ‘Psychofarmaca: welke risico’s lopen uw patiënten?’ Samen zorgen voor een gepast gebruik’ is gericht op gezondheidsprofessionals, zoals huisartsen, apothekers en psychologen. Met up-to-date informatie over psychofarmaca ondersteunt de campagne deze gezondheidsprofessionals in hun rol.
Je staat er niet alleen voor. Voor meer info, vorming, advies en coaching bij het uitwerken en implementeren van een alcohol- en drugbeleid kan je een beroep doen op de preventiewerkers tabak, alcohol en andere drugs van het Centrum Geestelijke Gezondheidszorg van jouw regio en jouw lokale of intergemeentelijke preventiewerker.
Neem een kijkje op de website van het Vlaams expertisecentrum Alcohol en andere Drugs (VAD) voor meer informatie, advies, materialen en opleidingen over psychoactieve medicatie. Je vindt er ook ons aanbod over alcohol en illegale drugs, gamen en gokken. De gratis online vormingen over de verschillende middelen, preventie en hulpverlening vind je op het vormingsplatform van VAD.
Op www.vad.be vind je materialen om met je cliënt/patiënt aan de slag te gaan rond de thema’s alcohol en illegale drugs. Een selectie vind je hieronder:
-
Als kleine kinderen groot worden en gamen – Brochure/infoavond
Een handige gids en infoavond over gamen voor ouders -
Bezorgd over slaap- en kalmeringsmiddelen?
Ontdek in deze brochure de risico’s van deze medicatie, advies voor verantwoord gebruik, en tips om ook de oorzaak van de problemen aan te pakken. -
Bezorgd over zware pijnstillers?
Met ‘zware pijnstillers’ bedoelen we hier concreet ‘opioïde pijnstillers’, zoals methadon, buprenorfine, tramadol, morfine, oxycodone en fentanyl. -
De kracht van omgevingsinterventies
In dit document gaan we dieper in op het belang en de kracht van omgevingsgerichte preventie, de soorten interventies, en hoe nudging hierin past. -
Drugs ABC – Antidepressiva
Antidepressiva zijn psychoactieve geneesmiddelen, die een stimulerende werking hebben ter hoogte van het centrale zenuwstelsel. -
Folder Medicatie voor slaap, verdriet en onrust. Wat je moet weten.
Deze folder biedt ondersteuning bij het informeren van ouderen over psychofarmacagebruik. Welke medicatie gebruik ik? Is deze medicatie wel nog nodig? Zijn er geen andere dingen die ik kan proberen? -
Hoe motiveer je cliënten om aan de slag te gaan met hun middelengebruik, gamen of gokken?
Deze leidraad en inspiratiebox ondersteunt hulpverleners in het welzijnswerk (zoals CAW, OCMW, …) en de geestelijke gezondheidszorg (zoals beschut wonen, CGG, eerstelijnspsychologen, mobiele team, PAAZ, …) die met volwassen cliënten in gesprek willen gaan over hun middelengebruik, game- of gokgedrag. -
Inventaris materialen psychoactieve medicatie
Deze inventaris is bedoeld voor intermediairs, preventiewerkers, hulpverleners en andere professionelen (zoals artsen en apothekers) die op zoek zijn naar informatief materiaal, hetzij om te gebruiken in de begeleiding van patiënten/cliënten, hetzij in het opzetten van preventie-activiteiten. -
me-ASSIST eerstelijnsgezondheidszorg en welzijnszorg (www.me-assist.com)
Een toolbox om te screenen met de (getrapte) AUDIT en de ASSIST (Alcohol, Smoking and Substance Involvement Screening Test) voor volwassenen, en de CRAFFT voor minderjarigen. Voor elk van deze instrumenten, zijn er drie mogelijke manieren van werken, in gesprek of via zelfafname in wachtzaal of thuis. -
Praten over middelengebruik, gamen en gokken. Inspiratiebox voor jeugdhulpverleners
Deze inspiratiebox ondersteunt jeugdhulpverleners die met jongeren willen praten over middelengebruik, gamen en gokken. -
Wat je moet weten over psychoactieve medicatie
Deze brochure met productinformatie over psychoactieve medicatie is volledig op maat gemaakt voor personen die op een eenvoudige manier informatie willen over psychoactieve medicatie (mensen met een beperking, anders lerenden, mensen met een beperkte kennis van het Nederlands, …). -
‘Mijn cliënt en middelengebruik’. Leidraad en inspiratiebox om te gebruiken bij mensen met een beperking
Hoe vul je met je cliënt met een verstandelijke beperking een begeleiding in als je vermoedt dat hij problematisch middelen gebruikt, gamet of gokt?
Je staat er niet alleen voor. Voor meer info, vorming, advies en coaching bij het uitwerken en implementeren van een alcohol- en drugbeleid kan je een beroep doen op de preventiewerkers tabak, alcohol en andere drugs van het Centrum Geestelijke Gezondheidszorg van jouw regio en jouw lokale of intergemeentelijke preventiewerker.
Ben je op zoek naar concrete acties of initiatieven rond dit thema? Contacteer dan Gezondheidsmakers in jouw regio.
“Gezien de complexiteit van het voorschrijfproces is het succes van een preventieve aanpak afhankelijk van gelijktijdige strategieën én betrokkenheid op alle niveaus: patiënt en omgeving, gezondheidszorg en beleidsmedewerkers."
Kaatje Popelier – stafmedewerker psychoactieve medicatie VAD
Zoeken in WegWijzer Zorg en welzijn
Preventie wat is dat nu juist? En welke organisaties zijn daarin actief? Hoe verklein je gezondheidsongelijkheid? En hoe speel je in op gedragsverandering? Ontdek het nu.