ALCOHOL EN ILLEGALE DRUGS
Alcohol is de meest gebruikte legale drug in Vlaanderen. En toch is het geen ongevaarlijk product. Ook illegale drugs zoals cannabis, XTC en cocaïne hebben impact op gezondheid en op heel wat andere levensdomeinen. Problemen voorkomen? Maak middelengebruik bespreekbaar en zet mee in op vroegdetectie, vroeginterventie, hulpverlening, schadebeperking en maatschappelijke integratie.
Het uitwerken van een alcohol- en drugbeleid in je organisatie is een effectieve manier om problemen door middelengebruik te voorkomen en er mee aan de slag te gaan. Het is voor medewerkers een belangrijke ruggensteunwant het biedt een duidelijk kader waarop je in specifieke situaties kan terugvallen. Wil je hiermee aan de slag? VAD ontwikkelde praktische handleidingen voor het uitwerken van een alcohol- en drugbeleid voor cliënten op maat van een CAW, OCMW, de zorg voor personen met een verstandelijke beperking, jeugdhulp, een lokaal dienstencentrum, woonzorgcentrum en de thuiszorg.
Op zoek naar ondersteuningsmaterialen, acties en projecten waarmee je als nulde-of eerstelijnswelzijnswerker aan de slag kan?
Op organisatieniveau en voor medewerkers
Het uitwerken van een alcohol- en drugbeleid is een effectieve manier om problemen door middelengebruik te voorkomen en er mee aan de slag te gaan. Het is voor de medewerkers een belangrijke ruggensteun, want het biedt een duidelijk kader waarop je in specifieke situaties kan terugvallen. Wil je hiermee aan de slag?
- Deze video toont de 4 pijlers waaruit zo'n beleid bestaat.
- VAD ontwikkelde praktische handleidingen voor het uitwerken van een alcohol- en drugbeleid voor cliënten op maat van de bijzondere jeugdzorg, CAW, sociale diensten van een OCMW, LDC, thuiszorg en zorg voor personen met een verstandelijke beperking.
- Ook als organisatie doe je er goed aan om een alcohol- en drugbeleid op te stellen voor je medewerkers: een geheel van afspraken, regels, hulp en preventieve maatregelen over alcohol en illegale drugs. De website QADO ondersteunt organisaties bij het opstellen van zo’n beleid.
Hebben medewerkers vragen over het juridische kader rond middelengebruik? Check dan de publicatie ‘Alcohol en andere drugs in de zorg- en welzijnssector. Juridische handvatten’of de juridische handvatten voor de bijzondere jeugdzorg. Daarin vind je het wettelijk kader en antwoorden op veel voorkomende juridische vragen.
In gesprek gaan met jongeren of volwassenen over hun middelengebruik? Er zijn 3 inspiratieboxen beschikbaar vol kant-en-klare gespreksmethodieken die medewerkers helpen om signalen van probleemgebruik op te merken, bespreekbaar te maken, de ernst ervan in te schatten, motivatie voor verandering te versterken en door te verwijzen. De inspiratiegids bundelt in de methodiek ‘informatie geven’ ook alle mogelijke brochures en websites die je aan je cliënt kan meegeven. Er is een inspiratiebox voor begeleiders en hulpverleners van de doelgroepen:
De online toolbox www.me-assist.com helpt om een cliënt te screenen op diens alcohol-, tabak- of ander middelengebruik of op gokken, en om het gesprek aan te gaan. Je vindt er de volgende screeningsinstrumenten: ASSIST, AUDIT, CRAFFT en NODS-PERC.
Meer weten over een effectieve gespreksstijl en houding bij verandering? Volg dan de online cursus motiverende gespreksvoering. Op vormingen.vad.be vind je nog meer cursussen, zowel fysiek als online.
Voor cliënten en hun omgeving
- Op www.druglijn.be vind je contactmogelijkheden, productinfo, advies voor mensen die gebruiken en hun omgeving, kennistests, zelftests en zelfhulp. Met deze materialen kan je de website bekendmaken bij je doelgroep.
- De druglijnfolders en -brochures geven productinformatie en info over hoe je kan omgaan met alcohol- en andere drugs.
- De brochurereeks ‘Wat je moet weten over’ geeft op een eenvoudige manier informatie over alcohol en cannabis en is daarom op maat van mensen met een beperking, anders lerenden of mensen met een beperkte kennis van het Nederlands.
- Online zelfhulp via GRIP: deze online tool is voor ouders, partners of kinderen (koap) van mensen met een afhankelijkheidsprobleem. De oefeningen in de tool helpen om even stil te staan bij de impact van het gebruik op het eigen leven.
- Maak Tournée Minérale bekend via deze bekendmakingsmaterialen.
Neem een kijkje op de website van het Vlaams expertisecentrum Alcohol en andere Drugs (VAD) voor meer informatie, advies, materialen en opleidingen over alcohol en illegale drugs. Je vindt er ook ons aanbod over psychoactieve medicatie, gamen en gokken’. De gratis online vormingen over de verschillende middelen, preventie en hulpverlening vind je op het vormingsplatform van VAD.
Je staat er niet alleen voor. Voor meer info, vorming, advies en coaching bij het uitwerken en implementeren van een alcohol- en drugbeleid kan je een beroep doen op de preventiewerkers tabak, alcohol en andere drugs van het Centrum Geestelijke Gezondheidszorg van jouw regio en jouw lokale of intergemeentelijke preventiewerker.
Op www.vad.be vind je alle materialen om de vier pijlers van een beleid in de praktijk vorm te geven. Een selectie vind je hieronder:
-
Alcohol en andere drugs in de zorg- en welzijnssector. Juridische handvatten
Hoe ga je in een zorg- of welzijnsorganisatie om met alcohol- en ander druggebruik? Op welk wettelijk kader kan je als hulpverlener beroep doen? Hoe ver reikt jouw beroepsgeheim en kan jij of jouw organisatie aansprakelijk worden gesteld wanneer er iets gebeurt? … -
De kracht van omgevingsinterventies
In dit document gaan we dieper in op het belang en de kracht van omgevingsgerichte preventie, de soorten interventies, en hoe nudging hierin past. -
Hoe motiveer je cliënten om aan de slag te gaan met hun middelengebruik, gamen of gokken?
Deze leidraad en inspiratiebox ondersteunt hulpverleners in het welzijnswerk (zoals CAW, OCMW, …) en de geestelijke gezondheidszorg (zoals beschut wonen, CGG, eerstelijnspsychologen, mobiele team, PAAZ, …) die met volwassen cliënten in gesprek willen gaan over hun middelengebruik, game- of gokgedrag. -
KRACH-T
Ga het gesprek aan. KRACH-T biedt je handvaten om dit in 1 minuut te doen. -
me-ASSIST eerstelijnsgezondheidszorg en welzijnszorg (www.me-assist.com)
Een toolbox om te screenen met de (getrapte) AUDIT en de ASSIST (Alcohol, Smoking and Substance Involvement Screening Test) voor volwassenen, en de CRAFFT voor minderjarigen. Voor elk van deze instrumenten, zijn er drie mogelijke manieren van werken, in gesprek of via zelfafname in wachtzaal of thuis. -
Praten over middelengebruik, gamen en gokken. Inspiratiebox voor jeugdhulpverleners
Deze inspiratiebox ondersteunt jeugdhulpverleners die met jongeren willen praten over middelengebruik, gamen en gokken.
Ben je op zoek naar concrete acties of initiatieven rond dit thema? Contacteer dan Gezondheidsmakers in jouw regio.
“Alcohol is de meest gebruikte drug. Door proactief alcohol- en ander druggebruik te bevragen, aandacht te hebben voor signalen en deze bespreekbaar te maken, kan je heel wat problemen op verschillende levensdomeinen voorkomen.”
Joyce Borremans, stafmedewerker welzijn & gezondheid, VAD
Zoeken in WegWijzer Zorg en welzijn
Preventie wat is dat nu juist? En welke organisaties zijn daarin actief? Hoe verklein je gezondheidsongelijkheid? En hoe speel je in op gedragsverandering? Ontdek het nu.