PREVENTIEMETHODIEKEN
VOOR MEER GEZONDHEID

Dit draaiboek wil informatie en richtlijnen geven voor diëtisten in verband met de vroegtijdige herkenning en aanpak van allerlei problemen met gewicht, eten of voeding bij jonge kinderen.

Dit draaiboek werd door Eetexpert ontwikkeld in 2008 en wil informatie en richtlijnen geven voor huisartsen in verband met de vroegtijdige herkenning en aanpak van allerlei problemen met gewicht, eten of voeding bij jonge kinderen.

Sinds de ontwikkeling van dit draaiboek in 2008, werd een beperkte update uitgevoerd, bv. rond kenmerken van eet- en gewichtsproblemen. Een uitgebreide update met inhoudelijke revisie en afstemming op nieuwe materialen is voorzien in 2022-2023.

Deze tekst poogt al wie werkt rond eet- en gewichtsproblemen een zicht te geven op factoren die een rol spelen in het ontstaan van eet- en gewichtsproblemen, en wat mogelijke mechanismen zijn. Deze tekst kan de praktijk ondersteunen in gericht maatwerk. Aangezien de factoren die een rol spelen in het ontstaan van een eet- of gewichtsprobleem, vaak ook een rol spelen in de ernst of het voortbestaan, is ze informatief voor zowel preventiewerkers als behandelaars. Preventiewerkers kunnen ze als leidraad gebruiken om factoren te selecteren die voor een grote groep jongeren versterkend kunnen werken, om domeinen te selecteren die bevraagd kunnen worden in een screeningsgesprek, of om preventie op maat uit te werken bij een (groep) jongere(n) die specifieke risicofactoren verto(o)n(t)en. Behandelaars kunnen deze tekst gebruiken om zicht te krijgen op factoren die het ontstaan en voortbestaan van een eet- of gewichtsprobleem bij hun patiënt hebben beïnvloed.

Dit draaiboek wil een kader bieden voor interventies rond beweging bij kinderen en jongeren met overgewicht en obesitas, gericht op een actievere levensstijl en gewichtsherstel bij deze kinderen.
Het draaiboek beweging past binnen een breder project waarbij de inbreng van verschillende disciplines geconcretiseerd wordt in het multidisciplinair samenwerken rond preventie, vroegdetectie en begeleiding van eet- en gewichtsproblemen in Vlaanderen (i.o.v. Vlaamse Minister voor Welzijn, Volksgezondheid en Gezin). Dit draaiboek sluit naadloos aan bij de draaiboeken voor clb-ers, artsen, diëtisten, psychologen en pedagogen,… en werd opgesteld vanuit de expertise van bewegingsdeskundigen en kinesitherapeuten.

Dit draaiboek heeft tot doel huisartsen te ondersteunen bij de identificatie, diagnosestelling, risicostratificatie en behandeling van volwassenen met overgewicht en obesitas. Het is opgebouwd vanuit het consultatiemodel voor huisartsen. Doel is een praktijkgericht stappenplan te voorzien voor huisartsen dat gebaseerd is op gevalideerde richtlijnen en nieuwe wetenschappelijke inzichten

Kinderen met overgewicht kunnen verschillende eetgedragingen vertonen die kunnen wijzen op verstoord eetgedrag. Deze tool beschrijft enkele stappen die doorlopen kunnen worden door eerstelijnshulpverleners om na te gaan of er sprake is van emotioneel eten, extern eten, lijngericht eten, eetbuien, of het gewichtsprobleem een uiting is van een familiale pathologie of comorbide psychopathologie.

Deze tool helpt vrouwen (15 – 45 jaar) om bewust na te denken over hun anticonceptiegebruik en over factoren die voor hen hierbij van belang zijn zoals gebruiksgemak, betrouwbaarheid en levensstijl. Ook is het mogelijk om specifieke anticonceptiemethoden op basis van deze factoren te vergelijken in een overzicht. De tool ondersteunt vrouwen bij het maken van een adequate keuze voor een anticonceptiemiddel. Hij motiveert vrouwen om anticonceptie te bespreken met hun arts en helpt hen om een doktersbezoek voor te bereiden.

Via enkele korte vragen kan een eetstoornis worden uitgesloten.

Naar aanleiding van de consensustekst Voeding en Beweging werd ook een begeleidende tekst opgesteld in het kader van vroegdetectie van eet-, gewichts- en beweegproblemen. Hierbij werden aparte criteria en signalen opgenomen voor peuters en kleuters, kinderen, jongeren en volwassenen en oudste ouderen.

Sticker in de vorm van een voetzool om op de grond te kleven op plaatsen waar veel mensen komen. bv om mensen richting trap te leiden ipv richting lift. Ter promotie van 10.000 stappen.

Flyer in de vorm van een voetzool ter promotie van 10.000 stappen

Roll up banner om promo te maken voor 10.000 stappen.

Spandoek ter promotie van 10.000 stappen

Affiche voor promotie van 10.000 stappen

Folder ter promotie van 10.000 stappen

In het najaar van 2009 verscheen er een Nederlandstalige versie van het ECAT-handboek. Dit handboek is een op Vlaamse leest geschoeide vertaling van het Engelstalige handboek, aangevuld met een beschrijving van de ervaringen van de deelnemende Vlaamse steden.

In 2012 is Eetexpert.be in samenwerking met een projectgroep van relevante experten gestart met de uitwerking van groeiwijzers (0 - 18j) voor alle zorgverstrekkers en preventiewerkers in verband met de normale ontwikkeling van eet- en beweeggedrag. Voor hulpverleners vormt dit een belangrijk kenniskader in het licht van een adequate vroegdetectie van eet- en gewichtsproblemen. In deze groeiwijzers wordt relevante informatie samengebracht over de normale groeistappen in het eet- en beweeggedrag van kinderen en jongeren. Denk bijvoorbeeld aan de smaakontwikkeling, veranderende voedingsvoorkeuren en portiegroottes, snackgedrag, motorische ontwikkeling, sedentaire levensstijl, ... De groeiwijzer smaakontwikkeling en eetgedrag werd opgeleverd in december 2014.

Aansluitend op het draaiboek uit 2008 ontwikkelde Eetexpert in 2017 ondersteuningsmateriaal voor de detectie en somatische opvolging van eetstoornissen in de huisartsenpraktijk. Het materiaal is gelaagd. Er is een fiche met (a) een flowchart en (b) een risicotaxatie, die de arts bij de hand kan houden. Per onderdeel van de fiche wordt extra (digitaal) materiaal voorzien, met wetenschappelijke onderbouw en downloadbare formulieren om detectie en opvolging te ondersteunen.

?Deze affiche vestigt de aandacht op alcohol en andere drugs op het werk. Onderaan ontdek je of het om een feit of een fabel gaat. Voor vragen wordt er doorverwezen naar De Druglijn. Er zijn nog twee andere affiches in deze reeks. Je vindt ze bij de gerelateerde materialen.

Deze affiche vestigt de aandacht op alcohol en andere drugs op het werk. Onderaan ontdek je of het om een feit of een fabel gaat. Voor vragen wordt er doorverwezen naar De Druglijn. Er zijn nog twee andere affiches in deze reeks. Je vindt ze bij de gerelateerde materialen.